Chú Kiệt, (cháu ngoại cụ Hồ Tá Bang) GS Trần Văn Khê - bà Sáu Tường Vân
(Ảnh: Ngọc Hân)
Từ khi má sanh tôi ra cho đến nay, tôi sống lại ngôi nhà trên đường Phan Chu Trinh. Con đường nhỏ quẹo vào đường nhà Thầy tôi cũng là đường Phan Chu Trinh... và tôi bất ngờ khi có cơ hội gặp gỡ và nói chuyện với một nhân chứng lịch sử liên quan đến quá trình đấu tranh cách mạng của cụ Phan Chu Trinh. Người đó là cô Sáu Tường Vân, bạn thân của Thầy Khê, con gái của Hồ Tá Bang, là nhân sĩ yêu nước thời cận đại.
Chiều hôm qua 16/2/2011, tôi đến nhà thăm bà Tường Vân. Và may mắn được Bà kể câu chuyện của gia đình có truyền thống yêu nước và về cụ Phan Chu Trinh.
Quan điểm tranh đấu của cụ Tây Hồ như thế này:
- Khai dân trí, chấn dân khí, hậu dân sinh
- Kêu gọi trí thức Tây học về nước đấu tranh bất bạo động.
Thực hiện theo tư tưởng của cụ Phan, cụ Hồ Tá Bang cùng anh em bạn bè lập nên Liên Thành Thương Quán để có kinh phí "khai dân trí" tại trường Dục Thanh, nơi dạy con em nghèo và yêu nước kiến thức tiến bộ văn minh và tinh thần yêu nước.
(xem chi tiết http://vi.wikipedia.org/wiki/C%C3%B4ng_ty_Li%C3%AAn_Th%C3%A0nh)
Và cho đến ngày nay, con cháu cụ Hồ Tá Bang đã đạt được nhiều thành tựu như bác sĩ Hồ Tá Khanh, con trai cụ tham gia đấu tranh cách mạng, viết sách y khoa và tác phẩm sử học Thông sử liên thành
(xem chi tiết http://www.vietgle.vn/trithucviet/detail.aspx?pid=N0NDQTBDMEI&key=B%C3%A1c+s%C4%A9+y+khoa+H%E1%BB%93+T%C3%A1+Khanh&type=A0&stype=0)
Đặc biệt, gia đình họ Hồ đã hỗ trợ nhiều quỹ học bổng cho các cháu học sinh ở quê nhà, khuyến khích học tập theo tư tưởng truyền thống của cha ông. Cháu nội cụ Hồ Tá Bang, ông Micheal Hồ Tá Khanh (tên ở nhà là Quốc), đem kỹ thuật thủy lợi về vùng quê Bình Thuận khô cằn sõi đá để giúp cho nông dân xứ Phan Thiết, Bình Thuận canh tác đỡ nhọc nhằn hơn. Tôi vô cùng xúc động khi nghe bà Sáu Tường Vân kể ông Hồ Tá Khanh nói rằng
"quyết đem hết tài sản về giúp quê hương, không để rơi một đồng xu ở xứ người"... Đẹp thay truyền thống yêu nước, yêu quê hương của một gia đình trí thức, con cháu tiếp nối di nguyện của cha ông, chăm chỉ học tập & cống hiến tài năng góp phần giúp đỡ dân tộc với tất cả tấm lòng.
"Người xưa đâu tá hãy giúp thiếu niên dũng cảm
Người xưa đâu tá hãy giúp nổi gió mưa lửa hồng
Người xưa đâu tá hãy giúp cho dân Lạc Hồng!"
(Trích tác phẩm người xưa đâu tá của cố nhạc sĩ Lưu Hữu Phước)
Người xưa đâu, người xưa đây......... đã về với dân Lạc Hồng
Chú thích:
Các bài viết về Hồ Tá Khanh (hay Hồ Tá Quốc)
http://pontvk.org/chuong-trinh-khac/nang-c%E1%BA%A5p-dung-l%C6%B0%E1%BB%A3ng-d%E1%BA%ADp-saloun-binh-thu%E1%BA%ADn
http://laodong.com.vn/Tin-tuc/Ong-tay-lam-thuy-loi-o-Binh-Thuan/31216
http://www.baobinhthuan.com.vn/vn/default.aspx?cat_id=679&news_id=36685
Các chi tiết về cụ Phan Chu Trinh, cụ Hồ Tá Bang tìm trên google sẽ thấy.
Lúc trước tôi từng viết 1 bài cũng lấy tựa là "Người xưa đâu tá!", bài viết ấy như câu hỏi, còn đây là câu trả lời
http://lengochan.multiply.com/journal/item/172
20g50' thứ năm 17/2/2011
Ngọc Hân
